Alnus incana 'Laciniata'

Alnus incana ‘Laciniata’ (geveerdbladige witte els) is een cultivar van de witte of grijze els (Alnus incana).Het is een oude selectie, al beschreven in 1836 met een herkomst in het Verenigd Koninkrijk, maar de precieze herkomst is onbekend. Van nature komt in Scandinavië ook Alnus incana voor, met een vergelijkbaar ingesneden blad. Als volwassen boom groeit Alnus incana ‘Laciniata’ doorgaans uit tot tien a vijftien meter hoog, met vier tot zes meter breed. De kroon is eirond en halfopen, minder compact dan bij sommige andere elzen, maar elegant en luchtig met een doorgaande hoofdtak en verspreide zijtakken.

Het opvallendste kenmerk van ‘Laciniata’ zijn de variabele, maar diep ingesneden matgroene bladeren van ongeveer vijf tot tien centimeter lang, waarvan de onderzijde grijs en behaard of viltig kan zijn: dit geeft de boom een sierlijke bladtextuur. Het loof is iets groter en smaller dan dat van Alnus glutinosa ‘Laciniata’. Rond februari, maart verschijnen de paarse elzenkatjes: de mannelijke zijn relatief lang en hangend, de vrouwelijke kleiner en opstaand. Na de bloei ontwikkelt de boom de typische elzenproppen - harde, houtige vruchtbolletjes - die in september verschijnen en tot in de winter aan de takken blijven hangen. De schors en twijgen zijn opvallend grijs van kleur.

Alnus incana ‘Laciniata’ wordt vanwege zijn decoratieve blad en luchtige kroon vaak toegepast als straat-, park‑ of landschapsboom, maar kan ook worden gebruikt in natuurvriendelijke beplantingen. In tegenstelling tot sommige andere elzen verdraagt deze selectie verharding dicht bij de wortels niet goed, dus bij aanleg in groene zones verdient wortelruimte aandacht. De boom groeit op verschillende bodems, maar geeft de voorkeur aan vochtige, humusrijke grond en kan ook droogte redelijk verdragen; hij is winterhard en bestand tegen wind, maar minder geschikt voor kustlocaties met zeewind. Een standplaats in de volle zon tot lichte halfschaduw bevordert gezonde groei en een goede bladontwikkeling.