• De basis behoeften van een boom
• Zuurstof in de bodem
• Bodem en organisch materiaal
• Het belang van vocht en voedingstoffen
• Humus en schimmels voor bomen

Zuurstof aanwezig in de bodem is voor de wortels cruciaal. Bomen halen dit uit luchtgevulde poriën in de bodem. Wanneer deze langdurig met water zijn verzadigd, kan zuurstofgebrek optreden. Te veel aan water of een constant verzadigde bodem zal wortels doen afsterven en dus zal de boomkroon verdrogen. Het ideale zuurstofgehalte in de doorwortelbare ruimte is minimaal 16%. Afhankelijk van de bodemstructuur, het type maaiveld (open grond, halfverharding of bestrating) en de activiteit van wortels en bodemleven varieert dit percentage. De hoeveelheid aanwezige zuurstof hangt in nauw verband met de hoeveelheid aan beschikbaar water, waterinfiltratie en de opbouw van het substraat. Bij verharding zullen kleinere bestratingselementen en bredere voegen de zuurstoftoevoer bevorderen.

De bodem waarin een boom groeit, moet voldoende organisch materiaal bevatten. Hoewel veelal een gehalte van 3 tot 8% organisch materiaal wordt aanbevolen, kunnen sommige boomsoorten ook bij een lager percentage goed gedijen. Het ideale gehalte is afhankelijk van de boomsoort en zijn natuurlijke groeiomstandigheden. Als voorbeeld, bomen hoog in de bergen die met hun wortels tussen de rotsblokken groeien verlangen een andere bodem dan bomen die van nature in een kwelder groeien die regelmatig onder water loopt. Organisch materiaal bestaat voor 85% uit organische stof en voor 15% uit bodemleven, zoals bacteriën en eencelligen. Dit bodemleven is essentieel voor de opname, afbraak, omzetting en verspreiding van voedingsstoffen en speelt een belangrijke rol in de weerbaarheid tegen parasieten, zoals aaltjes. Een gezonde bodemstructuur bestaande uit een juiste verhouding bevordert daarmee de groei en weerstand van bomen.

Het bodemleven breekt organisch materiaal, zoals planten- en dierlijke resten, af tot humus. Humus verbetert de bodemstructuur en houdt vocht en voedingsstoffen vast en draagt bij aan de vruchtbaarheid en bodemgesteldheid op lange termijn. Door zijn sponsachtige structuur creëert humus ruimte tussen de bodemdeeltjes, wat de beluchting en waterhuishouding op orde houdt. Bodemleven en organisch materiaal is daarmee een belangrijk onderdeel van de totale bodemconditie. Ook de aanwezigheid van schimmels die in symbiose met boomwortels leven, helpen bij de opname van water en voedingsstoffen. Hoe armer de bodem hoe groter deze rol zal zijn. Schimmels zijn echter gevoelig voor zuurstofgebrek, wat de opname van voedingsstoffen belemmert. Dit heeft in de winter weinig gevolgen, maar kan in groeiseizoenen bij grote wortelactiviteit de boomgroei aanzienlijk beïnvloeden.