+
Kennisbank: Blad- en naaldziekten

Blad- en naaldziekten

Blad- en naaldziekten

Inhoudsopgave

Schimmelinfecties en bacteriën

Schimmelinfecties en bacteriën

Zijn herkenbaar aan symptomen als schimmelachtige aantasting op het blad zoals meeldauw maar ook roest, te herkennen aan oranje rode vlekken op het blad voornamelijk bij gewassen uit de familie Rosaceae. Schimmels verspreiden zich via sporen en worden door wind, regen en insecten verspreid. Aantastingen vinden we meestal op de zachte groene delen van planten zoals jonge takken (twijgen) en bladeren. Zowel bacteriën als schimmels verspreiden zich tijdens warme perioden en vochtige omstandigheden waarbij bacteriën vaak een gevolg zijn van slechte verzorging denk aan rafelige snoeiwonden. Een bacterie is te klein om met het oog waar te nemen, maar het effect op een boom is wel goed te zien. Vroege detectie en de juiste diagnose zijn hierin cruciaal om verspreiding te voorkomen.  Enkele veel voorkomende aantastingen via een bacteriële infectie zijn: watermerkziekte (Salix), gomziekte (Prunus), bacterievuur (Malus) en Kastanjebloedingsziekte (Aesculus) zie afbeelding.

Tegelijkertijd is het ook raadzaam te beseffen dat sommige schimmels en bacteriën geen kwaad kunnen en bij de plant horen. Zo zien we in eiken altijd wel een aantasting van (valse)meeldauw maar ook gallen en knobbels (abnormale groei door aantasting galwesp) komen we vaak tegen. Dit alles hoeft niet direct een gevaar voor de boom te zijn. Wel kan het inhouden dat de boom tijdelijk groeikracht verliest. Een juiste diagnose en afweging van mogelijke schade is aan te raden voor dat men ingrijpt met chemische middelen.

Meeldauw

Meeldauw

Meeldauw is een veelvoorkomende schimmelziekte die voornamelijk voorkomt op loofbomen. De infectie wordt veroorzaakt door verschillende schimmelsoorten. De aantasting zit voornamelijk in jonge bladeren, jonge scheuten.  De schimmel overwintert in de bladknoppen en is moeilijk te bestrijden. Zwaar aangetaste bladeren verschrompelen en worden uiteindelijk bruin welke vertraging in groeikracht betekend voor de boom. Meeldauw komt vaak voor bij soorten als Belangrijk voor de herkenning en eventuele bestrijding is een onderscheid te zien in twee verschillende type meeldauw, echte meeldauw en valse meeldauw. Echte meeldauw ontstaat vooral bij warm en droog weer met hoge luchtvochtigheid (zomer) komt veel voor in: Appel en peer, eik, linde, esdoorn, kastanje en plataan. Valse meeldauw ontstaat vooral bij koel, nat weer en langdurig vochtige bladeren. Deze aantasting zien we meer in gewassen als populier, druiven en vaste planten als vlambloem (Phlox).
Bestrijding en preventie: Een gezonde, vitale boom zal minder vatbaar zijn voor meeldauw. Een standplaats met voldoende licht, luchtcirculatie en een goed doorlatende bodem helpen in de preventie. Vermijd overmatige stikstofbemesting, want dat stimuleert de aanmaak van zachte, gevoelige scheuten. Tot slot helpt een gevarieerde beplanting bij het voorkomen van grootschalige verspreiding. Door resistente rassen te kiezen en te zorgen voor een gevarieerde soortkeuze kan meeldauw beheersbaar zijn. Bij een aantal boomsoorten is het goed te weten dat de aantasting bij de boom hoort.

Roest

Roest is een veelvoorkomende schimmelziekte bij bomen. Deze parasitaire schimmel heeft vaak een complexe levenscyclus en kunnen meerdere waardplanten nodig hebben om zich te ontwikkelen. Bekende voorbeelden zijn peer- en jeneverroest en bij populieren- en wilgenroest. Een roestaantasting is eenvoudig te herkennen aan de opvallende oranje, geelbruine of roestkleurige vlekken op de bladeren. Aan de onderzijde van het blad verschijnen vaak poederachtige sporenhoopjes of wratachtige uitstulpingen. In latere stadia kunnen de bladeren vroegtijdig afvallen, wat leidt tot verminderde groei en vitaliteit van de boom. Bij sommige soorten, zoals peerroest, ontstaan ook verdikkingen of gallen op de takken van de waardboom (meestal jeneverbes). Roestschimmels verspreiden hun sporen via wind en regen. Een vochtige omgeving en zachte temperaturen bevorderen de infectie. In veel gevallen overwintert de schimmel op een andere plantensoort (waardplantwisseling).
Bestrijding en preventie: volledige bestrijding is vrijwel onmogelijk, preventie is daarom essentieel. Vermijd het planten van waardplanten dicht bij elkaar (zoals peer naast jeneverbes) en zorg voor voldoende luchtcirculatie door goed beheer. Aangetaste bladeren en twijgen kunnen het best worden verwijderd en afgevoerd. Een gezonde, goed verzorgde boom is beter bestand tegen schimmelaantastingen – vitaliteit blijft dus de beste bescherming.

Bladvlekken

Bladvlekken

Bladvlekkenziekten komen veel voor bij loofbomen en worden veroorzaakt door schimmels of bacteriën. De aantasting uit zich in ronde tot onregelmatige vlekken op het blad, variërend in kleur van geel en bruin tot zwart. De vlekken kunnen samenvloeien waardoor grote delen van het blad verdorren. Vaak is het bladweefsel binnen de vlek verdroogd en kan er een donkere rand zichtbaar zijn. In sommige gevallen vallen de bladeren vroegtijdig af, wat bij ernstige aantasting de vitaliteit van de boom vermindert. De veroorzakers zijn meestal schimmels zoals Rhytisma acerinum (roetvlekkenziekte bij esdoorn) of Septoria-soorten. Besmetting vindt vaak plaats bij vochtig weer in het voorjaar wanneer sporen via regen of wind verspreid worden. Bladvlekkenziekten zijn doorgaans kosmetisch van aard, maar herhaalde aantasting kan de boom verzwakken.
Bestrijding en preventie: bestrijding is zelden nodig of toegestaan. Preventie is het belangrijkst: ruim afgevallen blad in de herfst op om overwinterende sporen te verwijderen. Het kan helpen de luchtcirculatie rond de kroon te verbeteren en daarmee langdurige natte bladeren te voorkomen, goed snoeien en de kroon uitlichten helpt daarbij. Ook het hanteren van een ruime plantafstand kan verschil maken. Een gezonde boom met goede standplaatsomstandigheden is minder vatbaar voor infecties.

Meld je aan voor onze nieuwsbrief.

×
Cookie instellingen

Stel hier uw cookie voorkeur in. Meer informatie over het gebruik van gegevens en de verschillende cookies vindt u in onze privacy- en cookieverklaring.