• Boomvormen, enkele voorbeelden
• Hoogstam en halfstam bomen
• Beveerde bomen
• Meerstammige bomen
• Treurbomen
• Zuilbomen
• Bolbomen
• Bomenzoektool TreeEbb gebruiken voor de juiste soortkeuze

De hoogstam boom is de meest bekende boomvorm. Hij kenmerkt zich door een recht doorgaande harttak of stam, waarvan het onderste deel takvrij is gemaakt, zodat de kroon hoger op de stam begint. Hoogstam boom is eigenlijk een zeer algemene term, ook een treurboom die opgekroond is valt onder de hoogstam bomen. Een halfstam boom is een variant op de hoogstam boom. De boom heeft wel een takvrije stam, maar de kroon begint lager dan die van de hoogstam boom. Deze vorm wordt vaak gebruikt in de fruitteelt, om gemakkelijker de vruchten te kunnen plukken. Hoogstam bomen worden veelal aangeplant langs wegen en lanen en worden daar begeleid naar een takvrije stamhoogte van minimaal 4,60 meter in verband met de vereiste of gewenste doorrijhoogte voor verkeer. Dit betekent dat jaarlijks takken aan de onderkant van de kroon worden verwijderd tot de juiste hoogte is bereikt. Hoogstam bomen worden op de kwekerij al voorbereid op de uiteindelijke standplaats, dat wil zeggen dat er al een deel van de stam takvrij wordt gemaakt. Hoe groot dat takvrije deel is, hangt af van de totale boomhoogte. Om de boom in balans te houden, is een juiste verhouding vereist (minimaal takvrije stam - kroonhoogte 1:2).

Een beveerde boom heeft net als de hoogstam boom een recht doorgaande harttak of stam. Het verschil met de hoogstam boom is dat deze boomvorm van onder tot boven betakt is. Een solitair staande boom zal van nature altijd beveerd opgroeien. Beveerde bomen hebben een prachtige, natuurlijke uitstraling en geven veel sfeer en beleving. Ze zijn zeer geschikt als parkbomen, op landgoederen en in brede lanen. Voor sommige boomsoorten is de betakking van groot belang want het kan dienen als natuurlijke bescherming tegen bastverbranding door de zon.

Een meerstammige boom is - zoals de naam al aangeeft - een boom die meerdere stammen heeft. Er zijn twee typen meerstammige bomen, namelijk de meerstammige uit één individu en de meerstammige die bestaat uit meerdere individuen die samengeplant worden in één plantgat. Een meerstammige boom uit één individu is veel duurzamer dan een samengeplant exemplaar. Er ontstaat geen concurrentie tussen de onderlinge stammen en daarmee een blijvend natuurlijker en harmonieuzer beeld. Meerstammige bomen geven veel sfeer, intimiteit en natuurbeleving omdat de kroon al op ooghoogte begint en er door de structuur van de meerdere stammen een diepte effect ontstaat. Deze boomvormen kennen talloze toepassingen, bijvoorbeeld in parken en tuinen, als klimboom, als natuurlijke parasol of in plantenbakken. En op plaatsen waar weinig ruimte is voor meerdere bomen, geven meerstammige bomen toch de gewenste sfeer. Meerstammige bomen zijn de afgelopen jaren ook populair geworden voor het gebruik op daktuinen. Doordat bij wind de druk over de meerdere stammen wordt verdeeld is de kans op schade kleiner dan bij een boom bestaande uit een doorgaande harttak.

Treurbomen zijn kenmerkende boomvormen met gebogen, hangende takken die tot aan de grond kunnen reiken, waardoor er als het ware een waterval van blad ontstaat. Treurvormen komen ook in de vrije natuur voor, echter de meeste soorten zijn geselecteerde variëteiten uit zaailingen welke meestal door enten vermeerderd worden. Ze hebben over het algemeen veel ruimte nodig om tot wasdom te komen. Het karakter van een treurboom komt het meest tot zijn recht als de boom solitair wordt toegepast. Bij de treurbomen is onderscheid te maken tussen veredelde soorten en niet-veredelde soorten. De treurwilg (Salix x sepulcralis ‘Chrysocoma’) is bijvoorbeeld een niet-veredelde soort, de zwarte treurbeuk (Fagus sylvatica ‘Black Swan’) is een veredelde variant. Veredelde treurvormen kunnen verder opgesplitst worden in zogenaamde onderveredelde en bovenveredelde bomen. Onderveredelde bomen zijn net boven maaiveld geënt op de onderstam, bovenveredelde bomen zijn op de hoogte waar de kroon begint op de onderstam geënt.

Zuilbomen hebben van zichzelf een slanke, rechtopgaande kroon. In hun toepassing zijn ze multifunctioneel, mits de juiste soort wordt gekozen. In polderlandschappen kunnen ze uitstekend als windkering worden toegepast en dan mogen het robuuste bomen zijn die op latere leeftijd breder worden, zoals de zuilvormige populier Populus nigra ‘Italica’. In smalle straten worden zuilbomen toegepast wanneer er te weinig ruimte is voor andere boomvormen, te denken valt aan de zuiliep Ulmus ‘Columella’ of Liriodendron tulipifera ‘Fastigiata’. Er moeten dan soorten worden gekozen die hun smalle kroonvorm behouden of moet er budget worden vrijgemaakt voor een goed beheer van de bomen. Ook wanneer zuilbomen worden toegepast om architectonisch een statig en formeel beeld te creëren, zoals op begraafplaatsen, is het van belang dat soorten worden gekozen die niet op latere leeftijd gaan uitzakken.

Bolbomen zijn boomsoorten die van zichzelf geen doorgaande harttak hebben en daardoor een ronde kroon vormen. Deze bomen zijn altijd bovenveredeld op een onderstam met een lengte tussen de 1,80 en 2,40 meter. Is de onderstam lager dan 1,80 meter, dan spreekt men van een halfstam bolvorm. Te denken val aan de bolcatalpa, Catalpa bignonioides ‘Nana' of de prachtige Acer platanoides ‘Globosum’ (zie afbeelding). De vorm van deze bovenveredelde bomen heeft vaak het meest weg van een knotboom met een dichte kroon die veel privacy creëert.